Adil Gür, İnternet Haber'de yayınlanan röportajında seçim tablosunda büyük bir değişiklik olmayacağının altını çizdi. Türkiye'de seçmen davranışının belirleyen en önemli şeyin ekonomi olduğuna vurgu yapan Gür, insanların gündelik yaşamlarına ve ceplerine bakarak oy kullandıklarını söyledi.
O röportajdan satır başları:
YEREL SEÇİMLERİN KENDİNE ÖZGÜ DİNAMİKLERİ VAR
30 Mart seçimlerinde o nedenle seçmen davranışlarında değişiklikler olmadı. AK Parti'nin oyları 2011'de yüzde 49.9'du, yüzde 45,4'e düştü. Oy oranı düşmüş gibi görünse de aslında bunun operasyonlarla, konuşulanlarla, yazılıp çizilenlerle ilgisi yoktu. Çünkü yerel seçimlerin kendine özgü dinamikleri vardı. Yerel seçimlerde oy oranı küçük partiler toplamda bir hayli oy alırlar. "Diğer" dediğimiz partilerin toplamı asgari yüzde 10'lar civarında olur, 2014 Yerel seçimlerinde de böyle oldu. Çünkü, yerel seçimlerde her partinin belediye başkan adayı var, belediye meclis üyesi adayı var, büyükşehir değilse il genel meclisi adayı var, bunların akrabaları var. Sadece adaylar ve yakınları oy verse siyasi partinin belli bir miktarda oyu oluyor, o yüzden yerel seçimlerde daha parçalı bir oy dağılımı ortaya çıkıyor. Bir de ülke barajı gibi bir baraj yok en çok oyu alan kazanıyor.
SEÇMENİN KAFASI KARIŞMIŞTI
Özetle toparlayacak olursak, 2011'e göre 2014 yerel seçimlerinde çok büyük değişiklikler olmadığını gördük. Daha doğrusu seçmenin kafası da karışmıştı. 17-25 Aralık operasyonları için "acaba bu bir darbe mi", "bu bir yolsuzluk operasyonu mu" soruları ve kavram karmaşası içerisinde insanlar seçime gitti.
İKİNCİ ÖNEMLİ MESELE ÇÖZÜM SÜRECİ
AK Parti açısından ikinci önemli mesele, çözüm süreci. Buna son dönemde hükümet kanadından ve HDP'den gelen açıklamalar seçmenin kafasını karıştırıyor. Hükümet bir şey söylüyor, HDP çıkıp başka bir şey söylüyor, Kandil bambaşka bir şey söylüyor. Seçmenin kafası karışık.
-Şu tarih itibariyle oy oranları nasıl, bir değişiklik var mı bir önceki seçime göre?
ÇOK CİDDİ DEĞİŞİKLİKLER YOK
Seçimlere 5 ay var ve biz araştırmacılara hep şu soruluyor. "Kimin oyu yüzde kaç?"oylar ne yönde değişti ? Daha seçimlere 5 ay var ve dereden daha çok su akabilir ama aslında araştırmacıların görevi seçim sonuçlarını nokta atışı bilmek değildir.
Seçmen davranışı açısından bugün itibariyle baktığımızda bir önceki seçimlere göre çok ciddi değişiklikler yok sadece HDP oylarında ivme yukarıya doğru, mart seçimlerine göre önemli farklar var.
-Peki HDP'nin oyu artıyor da diğerleri nasıl değişmiyor?
Yukarıda konuştuk yerel seçimlerde toplamı yüzde 9-10'lara varan diğer dediğimiz partiler var. Milletvekili seçimlerinde %10 ülke barajı olduğu için oylar barajı aşabilecek büyük partiler etrafında toplanıyor. Aslında seçimden seçime seçmenin bir bölümü yer değiştiriyor ben toplamda seçmenin %15-20'sinin her seçimde yer değiştirdiğini gözlemliyorum. Ama bunlar blok halinde bir partiye gitmiyor ama az da olsa partiler arası polarizasyonun olduğunu biliyoruz.
-HDP'nin Seçime parti olarak girmesi ne anlam ifade ediyor?
SEÇİMİN EN ÇOK KONUŞULACAK PARTİSİ HDP
Bu seçimin üzerinde en çok konuşulacak partisi HDP. Anayasa Mahkemesi şayet seçim barajını düşürmezse, ki ben düşüreceği ya da kaldıracağı kanaatinde değilim, kaldırsa ya da düşürse bile YSK'nın buna uyup uymayacağından emin değilim, Türkiye yüzde 10 seçim barajı ile seçime giderse en çok konuşulacak parti HDP.
HDP YÜZDE 10 SEÇİM BARAJINA ÇOK YAKIN
Uludere'den bu yana önce BDP sonra da HDP'nin oylarının göreceli olarak arttığını söyledim. Bugün de yaptığımız araştırmalarda HDP'nin yüzde 10 seçim barajına çok yakın olduğunu görüyoruz, üzerinde demiyorum. Nihayetinde bizim yaptığımız şey bir araştırma. Yüzde 1-1.5 hata payı var, araştırma verilerine bakarak "Bağımsız girin barajı geçemezsiniz ya da parti olarak girin barajı kesin geçersiniz" demek mümkün değil.Ben yüzde 10 ülke Barajı'nı geçme şanslarının bugün için olacabileceğini düşünüyorum, tabii önümüzdeki 5 ayı iyi değerlendirirlerse.
DEMİRTAŞ'IN SEMPATİSİ HDP'YE SEMPATİDEN KAT KAT FAZLA
Selahattin Demirtaş'a olan sempati HDP'ye olan sempatinden kat kat daha fazla. HDP'nin önündeki en büyük engel Kandil. Zaman zaman Kandil'den gelen sert açıklamalar HDP'ye sempati duyan, kendini Kürt olarak tarif etmeyen seçmenlerin kafalarında soru işaretleri yaratıyor. HDP'nin şu konuda seçmeni ikna etmesi lazım; HDP, sadece bir etnik kimliğe dayalı siyaset üreten bir parti mi olacak, yoksa Türkiye'nin sorunlarını çözmeye talip, Karadeniz'deki, Ege'deki, Trakya'daki insanların oylarını da almaya talip bir Türkiye partisi mi. Şayet HDP bunu başarabilirse ben HDP'nin bir baraj problemi yaşamayabileceğini düşünüyorum.
AK PARTİ'DEN HDP'YE KAYIŞ VAR
Yapılan tüm araştırmalarda şunu görüyoruz; Uludere'den itibaren, Türkiye'de kendisini Kürt olarak tarif eden seçmenlerin davranışlarında ciddi değişiklikler oluyor. Çözüm süreci denilen süreç uzadıkça AK Parti'den HDP'ye seçmen transferi oluyor. HDP bugün "ben Kürdüm" diyen her iki seçmenden birinin oyunu alan bir parti. Geçmiş dönemlerde her üç Kürtten biri oy veriyordu. Türkiye'de son birkaç yıllık süre içerisinde AK Parti'den HDP'ye kayış var. Önümüzdeki 5 aylık süre içerisinde çözüm sürecindeki gelişmelere bağlı, tek yönlü veya iki yönlü seçmen geçişleri olabilir.
-Bazıları HDP'nin seçime parti olarak girmemesini, barajı geçemeyeceğini söylüyor. Buna ne diyeceksiniz?
TÜRKİYE'DE YÜZDE 19 KÜRT SEÇMEN VAR
Yapılan tüm araştırmalar gösteriyor ki; Türkiye'de yüzde 18-19 civarında Kürt seçmen var.HDP her iki Kürtten birinin oyunu alsa zaten yaklaşık yüzde 9 oyu var demektir. (Tabi seçmenini sandığa götürebilirse, katılım önemli) Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde özellikle CHP tabanından Selahattin Demirtaş'a bir yöneliş olduğunu gördük. Muhtemel bir seçimde de, HDP seçime parti olarak girerse, seçim barajını aşamazsa, Doğu ve Güneydoğu'daki tüm vekillikler AK Parti'ye gider, AK Parti Anayasayı değiştirecek çoğunluğu sağlar diye CHP seçmeninin bir bölümü stratejik oy kullanırsa HDP'nin baraj problemi olmayabilir. Bunu 2011 seçimlerinde yaşadık. CHP seçmeninin bir bölümü MHP baraj altında kalmasın diye MHP'ye oy verdi. Ama HDP'nin Kürt seçmenler dışında oy almasının yolu da, Türkiye Partisi olma yolunda seçmeni ikna etmekten geçiyor bunu da tekrar vurgulamak isterim.
