Adalet Bakanlığı, Şırnak'ın Uludere İlçesi'nin Irak sınırında düzenlenen hava operasyonunda ölen 34 kişinin yakınlarının Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) yaptığı başvuru üzerine görüşünü mahkemeye gönderdi. Yaşamını yitiren 34 kişinin yakınlarına gönderilen tazminat paralarının ise aileler tarafından alınmadığı için Başbakanlığın hesabına iade edildiği ortaya çıktı.
Adalet Bakanlığı, 28 sayfalık görüşünde, "Daha sonra bir hata olduğunun anlaşılması, kullanılan gücü otomatik olarak haksız hale getirmez. Aksini düşünmek, devlete ve kanun adamlarına görevlerini yaparlarken, belki de kendilerinin ve diğerlerinin yaşamlarına zarar verebilecek gerçekçi olmayan bir külfet yüklemek olur. Bununla birlikte olayın içinde bulunduğu koşullar, güç kullanılmasını gerektiren makul bir inancın varlığını göstermelidir" dedi.
Uludere'nin Irak sınırında 28 Aralık 2011 günü düzenlenen hava operasyonunda 34 kişinin ölümü ile ilgili Genelkurmay Askeri Savcılığı'nca yürütülen soruşturmada "takipsizlik" kararının verilmesi üzerine aileler AYM'ye başvurmuştu. AYM de konu ile ilgili Adalet Bakanlığı'ndan görüş alarak, ailelerden bakanlığın görüşü hakkında karşı görüş istedi. Ailelere karşı beyan talebi ile birlikte Adalet Bakanlığı'nın 28 sayfalık görüşü de gönderildi.
"Makul inancın varlığını göstermelidir"
Adalet Bakanlığı, AYM'ye gönderdiği görüşünün, "Yaşam hakkının ihlal edildiğine" dair başlığında şu ifadeler yeraldı:
"Güvenlik güçleri, bir terör veya yakalama operasyonunda, henüz fiili saldırıyla karşılaşmamış olsalar bile AİHM Sözleşmesinin 2'nci maddesi 2'nci fıkrasındaki amaçları gerçekleştirmek için güç kullanabilirler. Ancak, bu durumsa güç kullanmalarının o sırada geçerli gibi görünen sağlam sebeplere dayandığına dair samimi bir inançları bulunmalıdır. Daha sonra bir hata olduğunun anlaşılması, kullanılan gücü otomatik olarak haksız hale getirmez. Aksini düşünmek, devlete ve kanun adamlarına görevlerini yaparlarken, belki de kendilerinin ve diğerlerinin yaşamlarına zarar verebilecek gerçekçi olmayan bir külfet yüklemek olur. Bununla birlikte olayın içinde bulunduğu koşullar, güç kullanılmasını gerektiren makul bir inancın varlığını göstermelidir."
Başbakanlık hesabına iade
Hava operasyonunda ölen 34 kişinin yakınlarına verilmek üzere Başbakanlık tarafından Şubat 2012 yılında gönderilen tazminatların, ailelerin almaması nedeniyle Başbakanlığın hesabına iade edildiği ortaya çıktı. Toplam 4 milyon 182 bin lira, Şırnak Valiliği Zarar Tesbit Komisyon kararı ile Başbakanlığın hesabına iade edilirken; aileler adına konuşan Ferhat Encü, 'Sus payı' olarak değerlendirdikleri tazminatları almayacaklarını, daha önce görüştükleri dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'a da söylediklerini ifade etti.
Aileler: "Almayacağımızı söylemiştik"
Aileler adına konuşan Ferhat Encü, tazminatların Şubat 2012 tarihinde kendilerine verilmek üzere Şırnak Valiliğinin hesabına yatırıldığını ancak tazminatları almama konusunda 34 ailenin tavırlarının net olduğunu söyledi. Encü, olay olduğu günden beri ailelerin faillerin bulunup cezalandırılmasını istediğini ifade ederek, "Failler bulunmadığı ve yargı önüne çıkarılmadığı sürece devletin katliamı para ile örtmeye yönelik tutumu nedeniyle biz bu parayı istemedik. Failleri bulup yargılamak yerine para ile temizlemeye çalıştıkları görüldü. Ödemek istedikleri tazminat sus payı anlamına geliyordu. Bunu böyle değerlendirdiğimiz için almadık. 34 aile failler ortaya çıkarılıp yargılanmadan para dokunmayacaklarını defalarca söyledi. Dönemin Başbakanı olan Recep Tayyip Erdoğan ile Şırnak havaalanının açılışında yaptığımız görüşmede de söyledik" diye konuştu.
